In april 2026 verwierf Teylers Museum deze tekening op perkament van de Rotterdamse kunstenaar Aert Cosijn (ca. 1631 – in of na 1675). Het is een zeldzaam kunstwerk, want van Cosijns oeuvre is weinig bewaard gebleven. In Nederland bevindt zich slechts één andere tekening van zijn hand in een openbare collectie. Cosijn was gespecialiseerd in genrekunst: alledaagse scènes met figuren die drinken, roken, muziek maken of gokken.

In deze monumentale tekening spelen twee mannen een potje kaarten. De man links lijkt aan de winnende hand te zijn. Lachend kijkt hij ons aan, terwijl hij zijn tong uitsteekt en naar zijn verliezende tegenstander wijst, die beduusd voor zich uitstaart. Rechts aan de muur hangt een tekening van een uil; links daarvan kaarsen aan een spijker. Ze verwijzen naar het oude gezegde ‘Wat baten kaars en bril als de uil niet zien en wil.’ Het benadrukt dat hulp vergeefs is als iemand er niet voor openstaat.

Achter de mannen staat een vrouw. Helpt ze de man rechts in het spel? Haar hulp heeft, als we het spreekwoord moeten geloven, in ieder geval geen nut. Misschien omdat de man te veel gedronken heeft, gezien de lege drankfles op tafel. Genrevoorstellingen, waarin spreekwoorden worden verbeeld, waren erg populair in de zeventiende eeuw. Tot de belangrijkste vertegenwoordigers van dit genre behoren bekende kunstenaars als Jan Steen (1626-1679) en Adriaen van Ostade (1610-1685). Van die laatste kunstenaar heeft Teylers Museum een grote collectie gekleurde tekeningen en zijn complete grafische oeuvre. De gedetailleerde tekening van Aert Cosijn is daarom een perfecte aanvulling op de verzameling van Teylers Museum.