Lezing | Beelden die bijten: de wetenschap in spotprenten
31.05.2026
14:00 - 15:00
Teylers Museum
Gehoorzaal
Volwassenen
Bewondering, wantrouwen, fascinatie en kritiek: ontwikkelingen in de wetenschap roepen al eeuwenlang vurige reacties op. In deze lezing -speciaal tijdens de Stripdagen- verkennen we hoe wetenschap zich beweegt op het snijvlak van spotprentcultuur, kennisautoriteit en publieke opinie.
Aan de hand van vroegmoderne én latere satirische beelden laat conservator Maretta Johnson (Atlas van Stolk) zien hoe wetenschap zichtbaar werd in het publieke domein: eerst als curiositeit, later als machtige bron van gezag. Spotprenten fungeren daarbij als een scherpe graadmeter van maatschappelijk vertrouwen, gebruikmakend van humor en symboliek. Hoe werden wetenschappers belachelijk gemaakt, bevraagd of juist gebruikt om autoriteit te ondermijnen? En wat zeggen deze beelden over de verhouding tussen feiten, macht en publieke opinie? Deze lezing nodigt uit om wetenschap eens niet door teksten of theorieën te bekijken, maar door de prikkelende beelden en de ontregelende blik van satire.
De Atlas van Stolk
De Atlas Van Stolk is is de grootste beeldcollectie over de Nederlandse geschiedenis, met ruim een kwart miljoen objecten: prenten, posters, foto's en tekeningen. De collectie werd geïnitieerd door Abraham van Stolk, een negentiende-eeuwse Rotterdamse houthandelaar met een passie voor geschiedenis. Zijn doel was om beelden van de Nederlandse geschiedenis te verzamelen die het dagelijks leven weergeven. De historische compilatie is altijd actueel gehouden en wordt tot op de dag van vandaag nog steeds uitgebreid.
Conservator Maretta Johnson onderzoekt hier als promovendus de feitelijkheid en historische autoriteit van vroegmoderne nieuws- en politieke prenten in relatie tot publieke opinie, met bijzondere aandacht voor albums als maatschappelijke instrumenten.
