Zeker weten?
Hoe wetenschap werkt
02.10.2026 - 29.08.2027
Teylers Museum
Volwassenen, Families
Hoe werkt wetenschap precies? Stap in een dynamische, transparante, interactieve wereld en ontdek het in de tentoonstelling Zeker weten? Aan de hand van sprekende historische en actuele voorbeelden word je meegenomen langs vijf basisprincipes van de wetenschap.
Zwarte zwaan, uit: John James Audubon (1785-1851), The Birds of America, 1827-1838. Collectie Teylers Museum
De coelacanth wordt lange tijd als uitgestorven beschouwd, totdat in 1938 een levend exemplaar wordt opgevist in Zuid-Afrika. Wetenschappers moeten hun theorie daarom bijstellen.
Ooit geloofde men dat zwarte zwanen niet bestonden. Net als paarse koeien en vliegende varkens stond de zwarte zwaan symbool voor het onmogelijke: zwanen waren alleen maar wit. Tot er in Australië een zwarte zwaan werd gevonden en wetenschappers hun theorie moesten bijstellen.
Wetenschap is dus geen absolute waarheid, maar ook niet zomaar een mening. Het is de beste manier die we hebben om betrouwbare kennis op te doen. In de tentoonstelling ontdek je hoe dat zit. In vijf kleurrijke cellen worden vijf basisprincipes uitgelicht die het fundament vormen van wetenschappelijk onderzoek: Bewijzen, Herhalen, Bijstellen, Toetsen en Voortbouwen.
Zie dat wetenschap altijd in beweging is en dat vragen stellen, twijfelen en creatief denken centraal staan. Boeken, modellen, video’s, instrumenten die onderzoek doen naar telepathie of naar de stand van de sterren: onderzoek het zelf aan de hand van bruiklenen uit binnen- en buitenland en kleurrijke voorbeelden uit de collectie van Teylers Museum.
Wilhem Röntgen stuurt een van de eerste set Röntgenfoto's die hij maakt naar professor Hendrik Lorentz in Teylers Museum om ze te controleren. Toetsing door collega’s is een belangrijk principe in de wetenschap.
‘Het diertje’ in: Nicolaes Hartsoeker, Essay de dioptrique (Paris: Jean Anisson, 1694). Collectie Rijksmuseum Boerhaave Nicolaas Hartsoeker bestudeert in 1694 spermacellen. Hij gaat uit van de theorie dat in elke zaadcel een mini-mensje zit, dat de vrouw vervolgens ‘uitbroedt’.
