
Winterlezingen 2026
Teylers Museum
Gehoorzaal
Volwassenen
Het is Directeuren van Teylers Stichting een genoegen je uit te nodigen voor drie winterlezingen, die zullen worden gehouden door Leden van Teylers Genootschappen in de Gehoorzaal van Teylers Museum.

Denis Diderot & Jean le Rond d’Alembert, Encyclopédie, ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers. Parijs: Briasson, David, Le Breton, etc. Neuchâtel: Faulche, 1751-1772.
Wat bezielde hen? Over wat ons beeld van de Verlichting zegt over onszelf
Zondag 1 februari 2026 om 13.00 uur
Spreker: Prof. dr. Petruschka Schaafsma, hoogleraar Theologische Ethiek aan de Protestantse Theologische Universiteit, Utrecht en lid van Teylers Godgeleerd Genootschap
De Verlichting als tijd waarin vooroordelen overboord gingen en eindelijk de feiten voor zich mochten gaan spreken. Dat is een gangbaar beeld. Niet langer gehinderd door religieuze bekrompenheid en autoritaire machthebbers, kon de mens vrij en onbevangen gaan onderzoeken hoe de wereld echt in elkaar zat. Sinds het eind van de 20ste eeuw is er kritiek gekomen op dit beeld. Die kritiek wordt mede ingegeven door onvrede met de eenzijdige nadruk op onze redelijke vermogens en een zoektocht naar bezieling. De vraag wat de wetenschappers van de Verlichting eigenlijk bezielde in hun vrije, redelijke honger naar kennis krijgt sindsdien volop aandacht. Deze lezing evalueert het herziene beeld met het oog op de vraag wat het zegt over onszelf: over ons eigen afbrokkelend vertrouwen in de rede en verlangen naar iets dat zin geeft aan ons bestaan op een aarde die zucht onder de vele crises.
Deze lezing grijpt vooruit op het thema van de tentoonstelling Gevaarlijke boeken.
Reserveren noodzakelijk
De Winterlezingen zijn gratis toegankelijk, maar reserveren is noodzakelijk via onderstaande link. Er is een beperkt aantal plaatsen beschikbaar. Pas na ontvangst van een bevestiging per e-mail is uw aanmelding definitief. Bij uw reservering is een bezoek aan het museum inbegrepen.

Natuur in de stad: een eeuwige haat-liefdeverhouding
Zondag 8 maart 2026 om 13.00 uur
Spreker: Prof. dr. Jacintha Ellers, hoogleraar Evolutionary Ecology aan de Vrije Universiteit Amsterdam en lid van Teylers Tweede Genootschap
Steden zijn de snelst groeiende leefomgeving op aarde en steeds meer plant- en diersoorten vestigen zich in het stedelijke gebied. Lang niet alle soorten voelen zich thuis in het stadse klimaat van verkeer, vervuiling en mensenmassa’s, waardoor een specifieke stadsnatuur ontstaat. Omgekeerd zijn bepaalde soorten niet welkom in de stad, omdat ze ziekten verspreiden of schade toebrengen. Stad en natuur staan vaak op gespannen voet, maar kunnen niet zonder elkaar. In deze lezing volgen we deze haat-liefdeverhouding door de eeuwen heen, aan de hand van afbeeldingen op Nederlandse schilderijen, veranderingen in de kijk van de mens op natuur, en ecologisch onderzoek aan biodiversiteit in de stad.
Reserveren noodzakelijk
De Winterlezingen zijn gratis toegankelijk, maar reserveren is noodzakelijk via onderstaande link. Er is een beperkt aantal plaatsen beschikbaar. Pas na ontvangst van een bevestiging per e-mail is uw aanmelding definitief. Bij uw reservering is een bezoek aan het museum inbegrepen.