Ga naar hoofdinhoud
Ovale Zaal
TentoonstellingAltijd te zien

Het oudste museum van Nederland

1784 tot nu

Altijd te zien

Teylers Museum

Iedereen, Families

Stap in een tijdmachine! Teylers Museum is het oudste museum van Nederland. Vanaf 1784 is het onafgebroken voor het publiek opengesteld. Al bijna 250 jaar! Fossielen, mineralen, instrumenten, boeken, munten, penningen, schilderijen en tekeningen: hier werden kunst en wetenschap gestimuleerd en de aarde en het leven in kaart gebracht. De collecties worden tot op de dag van vandaag in de oorspronkelijke, historische zalen getoond. Ook het monumentale woonhuis van grondlegger Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778), dat grenst aan de Ovale Zaal is onderdeel van je bezoek.

Plattegrond

Laden...

Pieter Teylers Huis

In het voormalig woonhuis van Pieter Teyler komt zijn gedachtengoed tot leven. Het Huis kun je zien als het startpunt van Teylers Museum. Het unieke Rijksmonument behoort tot de best bewaarde historische interieurs van Nederland uit de 18de eeuw. Het Huis is onderdeel van het bezoek aan Teylers Museum. Het is niet nodig om een apart ticket te kopen.

Meer over Pieter Teylers Huis

Pieter Teylers Huis
Archieffoto Ovale Zaal

Archieffoto Ovale Zaal

Ovale Zaal

Achter Teylers woning in de Damstraat werd een ‘boek- en konstzael' gebouwd. Deze Ovale Zaal werd in 1784 opengesteld voor bezoekers en is sindsdien vrijwel onveranderd gebleven. In de Ovale Zaal staan de instrumenten opgesteld waarmee Martinus van Marum onderzoek deed naar zuurstof en elektriciteit. In dezelfde zaal is ook de mineralencollectie te vinden, nog steeds geordend zoals in de achttiende eeuw.

Meer over de deelcollectie Wetenschap

Uitbreidingen

Al snel na de opening van Teylers Museum wordt de Ovale Zaal te klein voor de nieuwe verzamelingen en vele activiteiten. In 1826 opent een vleugel met op de begane grond twee zalen, voor lezingen en voor de collectie geologie, en boven een Leeszaal met bibliotheek. De benedenzalen dienen achtereenvolgens als paleontologisch museum, demonstratieruimte en schilderijenzaal.

Meer over de geschiedenis

Schilderijenzaal

Schilderijenzaal

Schilderijenzaal

Schilderijenzalen

In de 19de eeuw breidt Teylers Museum flink uit. In 1838 opent er een zaal voor ‘hedendaagse’ kunst: alle schilderijen die hier hangen zijn gemaakt aan het einde van de 18de eeuw en in de eerste helft van de 19de eeuw. De schilderijencollectie groeit zó snel dat een tweede toonzaal nodig is. In 1893 is de zaal voltooid. De werken van levende Nederlandse kunstenaars krijgen hier een plek, onder meer van de Haagse School.

Meer over uitbreidingen 19de eeuw

Fossielenzalen

De opstelling van de vitrines en voorwerpen in deze zalen is vrijwel onveranderd sinds de inrichting in 1885. De fossielen en gesteenten zijn nog grotendeels geordend volgens de systematiek van die tijd. Deze collectie is destijds aangekocht als bronnenmateriaal voor toekomstig onderzoek: over het ontstaan en het uitsterven van soorten en de plek van de mens in de natuur. In de authentieke historische vitrines kun je de hele ontwikkeling van de paleontologie – de leer van de versteende sporen van levende wezens – als wetenschap teruglezen.

Archieffoto Tweede Fossielenzaal, ca. 1900
Tweede fossielenzaal

Archieffoto Tweede Fossielenzaal, ca. 1900

Instrumentenzaal

In tien grote vitrines staan natuurwetenschappelijke instrumenten die ooit in dit museumgebouw zijn gebruikt voor experimenten of demonstraties. Dicht opeengepakt, zoals gebruikelijk in laboratoriumkasten. Deze voorwerpen zijn het tastbare bewijs voor wetenschappelijke vooruitgang door de eeuwen heen. Hoe bewaar je geluid? Kun je het door de lucht verzenden? Kun je elektriciteit beheersen? In het midden staat de grote elektriseermachine uit 1784, die een eeuw later hierheen is verplaatst vanaf haar oorspronkelijke plek in de Ovale Zaal.

Instrumentenzaal

Instrumentenzaal

Lorentz thuis, aan zijn bureau.

Lorentz thuis, aan zijn bureau.

Collectie AIP, Emilio Segrè Visual Archives.

Lorentzlab

Vanaf de opening in 1784 tot het begin van de 20ste eeuw is Teylers Museum een centrum van actief wetenschappelijk onderzoek, waarvan een breed publiek de resultaten met eigen ogen kan zien. Wist je dat natuurkundige en Nobelprijswinnaar Hendrik Antoon Lorentz hier van 1909 tot zijn dood in 1928 een eigen laboratorium heeft? Belangrijke wetenschappers, onder wie Einstein, bezoeken hem daar. Met de restauratie en openstelling van het voormalige lab brengt Teylers Museum Lorentz’ natuurkundige collectie weer tot leven.

Bezoek de Lorentz Formule

Lees meer over Einstein en Lorentz

Site logo

Bezoekersinformatie

Openingstijden
Dinsdag t/m zondag 10:00 - 17:00

Adres
Spaarne 16, 2011 CH Haarlem

Volg ons

Blijf op de hoogte